Vragen over een traject?
Neem contact met ons op, wij helpen je graag!

Wat is een follikelpunctie?

Een follikelpunctie is het leegzuigen van een eiblaasje, de follikel. Het doel van de follikelpunctie of eicelpunctie is het verzamelen van meerdere eicellen voor een IVF of ICSI-behandeling of het invriezen van eicellen voor later gebruik.

Follikelpunctie

Datum: 11-03-2024
Geschreven door Esther Geenen, Fertiliteitsarts

De behandeling

Voorafgaand aan de punctie

Aan een eicel- of follikelpunctie gaat een hormonale stimulatie van de eierstokken plaats. In plaats van één rijpe eicel per maand, willen we er nu meerdere krijgen om de behandeling succesvol te maken. Er wordt gestreefd naar de groei van ongeveer elf tot veertien follikels. Uit één follikel komt maximaal 1 eicel. Er wordt niet uit ieder eiblaasje of follikel een eicel verkregen, niet alle eicellen blijken rijp, raken bevrucht of gaan delen tot mooie embryo’s. Er is dus enigszins sprake van een afvalrace en daarom willen we graag met een mooi aantal van start gaan. Hormoonstimulatie vooraf is dus noodzakelijk. Daarnaast is er een hormoon nodig om de eisprong aan te zwengelen, zodat de eicel een laatste rijpingsfase doormaakt en het eitje los in de follikel komt te liggen. Zonder dit laatste hormoon zul je geen eicel vinden in het vocht dat je uit een eiblaasje zuigt.

De follikelpunctie

Voorafgaand aan de punctie krijg je meestal pijnstilling. Bij CVB neem je tevoren twee paracetamollen in en krijg je een morfinepreparaat (Rapifen) in je bil gespoten. Deze pijnstilling blijkt voor bijna alle vrouwen voldoende. Om de eiblaasjes leeg te zuigen, brengen we eerst de eierstokken in beeld met de vaginale echoprobe. Dit gaat op dezelfde manier zoals eerder de eierstokken ook beoordeeld werden. Dit keer wordt er een naaldgeleider bevestigd op de probe. Wanneer de eerste eierstok goed in beeld is, wordt middels een klein prikje door de vaginawand het eerste eiblaasje aangeprikt en leeggezogen met behulp van een pomp. Het vocht loopt via de naald en een dun slangetje een buisje in. Het buisje wordt overhandigd aan de analist en deze gaat het vocht hierna onder de microscoop druppel voor druppel doorzoeken om de eicellen te vinden en veilig op te bergen voor aanvang van de bevruchting. In principe kun je van blaasje naar blaasje gaan zonder steeds door de vaginawand te moeten prikken. Dit is namelijk meestal het pijnlijkst. Wanneer de gehele eierstok is leeggeprikt, doen we hetzelfde aan de andere kant. Een punctie duurt zo ongeveer vijf tot tien minuten. Je partner mag bij de punctie aanwezig zijn om je tot steun te kunnen zijn. Wanneer we bevruchting gaan nastreven, moeten de benodigde zaadcellen deze dag beschikbaar zijn.

Na de behandeling

Na de punctie krijg je even de tijd om wat bij te komen met een kopje thee of koffie. Wanneer je met een IVF- of ICSI behandeling bezig bent, krijg je instructies over het gebruik van progesteron. Als je je goed genoeg voelt, mag je je naar huis laten rijden. Na de punctie zullen de blaasjes zich weer vullen met vocht en bloed, dus het volle gevoel kan weer terugkomen. Zorg dat je daarom tijdig gaat plassen en doe een beetje rustig aan op geleide van klachten. Meestal kun je de volgende dag vrijwel al je bezigheden hervatten. Wanneer je je eicellen wilt laten invriezen, gaat de analist een paar uur later met de gevonden eicellen aan de slag en zal je dezelfde dag horen hoeveel rijpe eicellen hiervoor geschikt waren. Je zult snel weer een menstruatie krijgen. Ben je met IVF of ICSI bezig, dan zal de analist na de punctie aan de slag gaan met de bevruchting. De zaadcellen ondergaan eerst een bewerking, zodat we de beste zaadcellen van de slechtere kunnen scheiden. Bij IVF zullen zaadjes bij de eicellen in een bakje gebracht worden waarna er hopelijk een spontane bevruchting optreedt. Bij ICSI wordt per eicel één zaadcel geïnjecteerd waarna er hopelijk een bevruchting optreedt.
We volgen daarna de ontwikkeling van de embryo’s zodat we in principe drie dagen later het beste embryo in de baarmoeder plaatsen. Je blijft progesteron gebruiken totdat deze op is. Na 15 dagen mag je een zwangerschapstest doen. Bij het doorbellen van je testuitslag naar de verpleegkundige krijg je een passende vervolgafspraak. Ongeveer één tot twee weken na je behandeling ontvang je een brief waarin vermeld staat of en hoeveel eicellen of embryo’s we hebben kunnen invriezen voor je.

Wat te doen bij klachten na de punctie?

Na de punctie kan je een beurs en/of vol gevoel ervaren in je onderbuik, dat is normaal. Binnen een paar dagen zal dit verdwenen zijn. Mocht je echter toenemend buikpijn krijgen, koorts, tekenen van een overstimulatiesyndroom (bolle buik, aankomen in gewicht, niet lekker) of iets anders waar je je zorgen om maakt, dan bel je tijdens kantoortijden naar CVB of buiten kantoortijden met Fam.

Andere artikelen