Vragen over een traject?
Neem contact met ons op, wij helpen je graag!

Hysterosalpingografie (HSG)

Hysterosalpingografie is een poliklinisch onderzoek op de afdeling radiologie van het ETZ dat uitgevoerd wordt door één van de fertiliteitsartsen van CVB in het kader van vruchtbaarheidsproblemen.

Hysterosalpingografie

Datum: 12-06-2024
Geschreven door Esther Geenen, Fertiliteitsarts

Wat is een HSG?

Hysterosalpingografie betekent: afbeelden van baarmoeder en eileiders. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van een vloeistof welke afgebeeld kan worden met behulp van röntgenstraling.

Wanneer wordt een HSG uitgevoerd?

Een HSG wordt aangevraagd in het kader van een oriënterend fertiliteitsonderzoek. Een voorwaarde daarvoor is in principe wel dat er geen mannelijk probleem speelt. Een HSG kan uitgevoerd worden als er twijfels zijn over de doorgankelijkheid van de eileiders of als met de echo twijfels zijn gerezen over de status van de eileiders of de vorm van de baarmoeder. Wanneer iemand een voorgeschiedenis heeft met een ontsteking in de buik of bijvoorbeeld antistoffen in het bloed heeft tegen chlamydia, is de kans groter dat er iets mis is. Ook als er vocht in een eileider is gezien op de echo, kan een HSG meer duidelijkheid bieden. Een HSG zegt overigens niets over bijvoorbeeld verklevingen in de buik om de eileiders heen. De kans op bevruchting kan dan toch verminderd zijn.
Tegenwoordig wordt echter veel vaker het onderzoek aangevraagd vanwege het positieve effect van het oliehoudend contrastmiddel op zwangerschapskansen. We zien namelijk na een HSG een toename van het aantal spontane zwangerschappen. Het onderzoek vervult dan dus meer de rol van therapie dan van diagnostiek.

Zo gaat het onderzoek in zijn werk

In principe wordt het onderzoek uitgevoerd tussen cyclusdag 5 en 12. Je hebt dan het ergste vloeien achter de rug en nog geen eisprong gehad. Je mag immers absoluut niet zwanger zijn ten tijde van het onderzoek. Daarnaast mag je ook geen allergie hebben voor (jodiumhoudend) contrastmiddel. Voor het onderzoek kom je van onder ontbloot op een onderzoekstafel in de beensteunen te liggen. Je begeleider mag bij je blijven. Na het plaatsen van een speculum (spreider/eendebek) wordt een ballonnetje in de baarmoeder gebracht of een kegeltje tegen de baarmoedermond geplaatst. Vervolgens wordt oliehoudend contrastmiddel ingespoten in de baarmoeder. Wanneer die gevuld is, zal het contrastmiddel alleen nog via de eileiders weg kunnen vloeien. Terwijl dit gebeurt wordt de buik doorlicht. Zo kunnen we een filmpje maken van de verspreiding van het contrast in de buikholte.

Doet een HSG pijn?

Een HSG is geen prettig onderzoek. Daarom adviseren wij onze patiënten om 2 tabletten paracetomol 500mg en een tablet Naproxen 500mg ongeveer 1-1,5uur tevoren in te nemen. Het onderzoek zelf duurt maar even. Vaak wanneer het echt pijnlijk wordt, is het onderzoek klaar.

De controlefoto

Indien er twijfel bestaat over de doorgankelijkheid van de eileiders, zal 0,5-1 uur na de ingreep nog een restfoto of controlefoto (röntgenfoto) worden gemaakt. Hiervoor hoef je je niet weer helemaal uit te kleden.

De uitslag

Vaak kunnen we tijdens het uitvoeren van het onderzoek de uitslag al meedelen. Wanneer er twijfel bestaat en een restfoto volgt, zullen we uitslag pas later kunnen meedelen. Met één doorgankelijke eileider kan je overigens prima zwanger worden. Wanneer er dus minstens één doorgankelijk blijkt, heeft dat geen gevolg. Je kansen zijn ook niet gehalveerd bij slechts één doorgankelijke eileider omdat de goede eileider ook de eicel van de andere kant kan oppakken. Technisch is het ook zo dat wanneer één eileider veel meer ruimte heeft om het contrastmiddel door te laten, de andere kant veel moeilijker of niet zichtbaar wordt. Dit is dus een technische belemmering van het onderzoek. Wanneer echter beide eileiders niet doorgankelijk lijken, kan het zijn dat er echt iets aan de hand is, of dat er sprake is van spasmen in de wand van de eileiders. Er zal dan later een kijkoperatie overwogen worden om duidelijkheid te krijgen.

Zitten er risico’s aan hysterosalpingografie?

Zoals aan ieder onderzoek kun je te maken krijgen met complicaties tijdens of na een HSG. Je moet dan denken aan een contrastallergie, nabloeding of infectie. Deze risico’s zijn echter klein.
Om een infectie te voorkomen wordt bij een verhoogd risico op infectie, zoals bij aanwezigheid van antistoffen tegen chlamydia, vooraf antibioticum toegediend.

Andere artikelen